Wielki Wschód Rzeczypospolitej Polskiej, pieczęć główna

Grand Orient de la République de Pologne

Site officiel de l’Obédience

Liberté – Egalité – Fraternité

flaga polska flaga francuska
Wielki Wschód Rzeczypospolitej Polskiej, pieczęć główna

Grand Orient
de la République de Pologne

Liberté – Egalité – Fraternité

flaga polska flaga francuska
flaga polska flaga francuska menu rozwijalne
Wielki Wschód Rzeczypospolitej Polskiej, pieczęć główna

Grand Orient
de la République de Pologne

[Teksty wolnomularskie: ryt francuski]

Ryt francuski

Deska wygłoszona podczas prac S:. i D:. Loży Kultura, 2015

Z całą pewnością Ryt Francuski należy do najważniejszych obrządków wolnomularskich. Jednocześnie jest mało znany, a to dlatego że „Tradycja Obrządku Francuskiego sensu stricto przetrwała głównie w krajach romańskich, stąd też poświęcona zagadnieniu literatura przedmiotu dostępna jest niemal wyłącznie w językach: francuskim, portugalskim czy hiszpańskich”. Główny nurt wolnomularstwa „przyzwyczajony do obrządku York czy Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego, o których informują nas tysiące anglojęzycznych pozycji książkowych – istnienie Rytu Francuskiego bądź to pomija milczeniem, bądź też poświęca mu marginalną uwagę […]”

Jesteśmy w tej szczęśliwej sytuacji, że na rynku polskim pojawiła się monografia Karola Wojciechowskiego, w której omówione zostały wszystkie istotniejsze zagadnienia związane z Rytem Francuskim. Pozycja ta jest już jedna trudno dostępna. Warto zatem poświęcić Rytowi Francuskiemu kilka słów w Internecie, stale odnosząc się przy tym do pracy Wojciechowskiego.

Ryt Francuski nie jest pojęciem jednoznacznym. Ryt Francuski w sensie bardzo szerokim oznacza „każdy obrządek, który powstał lub osiągnął swą ostateczną formę na terenie Francji”, a więc, np. Obrządek Gwiazdy Płomienistej czy Ryt Szkocki Dawny i Uznany.

Ryt Francuski w sensie szerokim to „umowne określenie głównego trendu w stylu i obrzędowości masonerii francuskiej, zwłaszcza lóż błękitnych od 1 poł. XVIII w”.

Ryt Francuski sensu stricto to obrządek opracowany przez Wielki Wschód Francji i Wielką Kapitułę Generalną pod koniec XVIII w.

Ryt Francuski w końcu to nazwa, którą można odnieść do obrządków, które odwołują się do niego jako swojego źródła. Przykładem może być dla przykładu ryt francusko-polski obowiązujący w Wielkim Wschodzie Narodowym Polski.

Co do Rytu Francuskiego sensu stricto funkcjonuje on w dwóch zasadniczych odmianach. Pierwsza to Ryt Francuski Pierwotny, obejmujący loże błękitne. Druga to Ryt Francuski Nowoczesny, obejmujący także skodyfikowane stopnie wyższe. Ryt Francuski Nowoczesny posiada także swoje podrodzaje.

Pochodzenie

Wojciechowski pisze, że Ryt Francuski jest „najstarszym obrządkiem w kontynentalnej Europie”. Jego początki sięgają drugiej dekady XVIII w., kiedy do Francji dotarła kolejna fala emigrantów z Wysp Brytyjskich. Początkiem Rytu Francuskiego jest zatem „rytuał angielski: religijny, anty-filozoficzny i apolityczny, wyrażający ducha tamtych czasów”. Badacze nie osiągnęli porozumienia co do tego, od kiedy można mówić o Rycie Francuskim sensu stricto. Datą najbardziej rozpowszechnioną jest rok 1780. Wcześniej mówić można o bardzo licznych wariantach obrzędowości, które składają się na tradycję Rytu Francuskiego. Sama nazwa użyta została po raz pierwszy 25 grudnia 1799r. w raporcie Izby Administracyjnej Wielkiego Wschodu Francji.

Cechą charakterystyczną Rytu Francuskiego była jego prosta obrzędowość, którą z czasem zaczęto reformować i wzbogacać. W 1779r. Wielki Wschód Francji powołał komisję kodyfikacyjną dla rytuału masonerii błękitnej. Prace te były kontynuowane przez następne komisje. Opracowania standardu Rytu Francuskiego dokonało gremium kierowane przez Alexnadre’a Loius’a Rottieres’a de Monteleau, a oficjalna wersja obrządku została zaakceptowana latem 1785r. Monteleau przyczynił się również do kodyfikacji stopni wyższych Rytu Francuskiego.

Ryt Francuski składa się z siedmiu stopni, których treść opublikowano w 1801r. jako Regulator Wolnomularza i Regulator Rycerzy Masonów lub Czterech Wyższych Porządków. Regulator stał się „najbardziej znanym standardem Rytu Francuskiego”, w czym przypomina Podręcznik masona szkockiego z 1803r.

Zawartość ideowa

Ryt Francuski jest najbardziej racjonalistycznym i laickim spośród obrządków wolnomularskich. Stopniowo tracił on charakter ezoteryczny i quasi-religijny, asymilując cechy racjonalistyczne i pozytywistyczne. Zwieńczeniem zmian było wykreślenie z rytuału obligatoryjnych wcześniej odwołań do Wielkiego Architekta Wszechświata (miało to miejsce w 1877 r.). Ryt Francuski, „zachęca adeptów do poszanowania wolnej myśli, działania na rzecz społecznego i gospodarczego dobrobytu obywateli. […] Nie patrzy on na wolnomularstwo jako zakon mistyczny, nawet jeśli w jego stopniach świętojańskich występuje wiele elementów charakterystycznych dla tradycji mistycznych dawnych cywilizacji. Poszukiwanie prawdy i przemijalność, to naczelne przesłanie obrządku […] Jego celem będzie pomoc w analizie, mistrzostwo w syntezie, ewolucja i proces racjonalny. Standardem masonerii francuskiej jest racjonalizm i naukowość, a celem humanizm”. Ryt Francuski zwraca uwagę na wolność sumienia jako wartość podstawową. Priorytetem staje się namysł nad sprawami społecznymi jako czynnym wyrazem miłości względem ludzkości.

„Ryt Francuski w stopniach błękitnych tradycyjnie bazuje na symbolice narzędzi”, rozwijanej w ramach stopni wyższych.

Br∴ Marcin M Bogusławski